Yeni Başlayanlar İçin 8 Adımda Mixing

Müzik prodüksiyonda en zor süreçlerden bir tanesi mixing’tir. Bu nedenle, mixing sürecini anlamanız ve doğru bir şekilde uygulamaya başlamanız için 8 teknik ipucunu bir araya getirdik.

Bazı insanlar hayatlarını mixing’e adamışlardır, bu konuda üniversite diploması almışlardır. Peki, sizin bu eğitimleri alacak zamanınız ve bütçeniz yoksa ve profesyonel ses mühendisleri kadar kaliteli mixler yapmak istiyorsanız, bunu nasıl başarabilirsiniz?

Kötü haber şu ki, mixing’te harika olmak için çok fazla pratik gerekiyor. Profesyonel kalitede mixler yapabilmek için her gün saatlerce şarkı mixlemek gerekiyor.

Peki, bir şarkı nasıl mixlenir? Ses seviyelerini nasıl ayarlamalısınız? Çamurlu seslerden nasıl kurtulursunuz? Şarkıları istediğiniz ses yüksekliğine nasıl getirirsiniz? İlk önce ne yapmanız gerekiyor?

İşte, mixing’e yeni başlayanlar için 8 teknik adım:

1. Hazırlık – Organizasyon

Şarkı mixlemek gerçekten zor bir işlem. Mixing sürecinde uğraşmak isteyeceğiniz en son şey, CPU’nuzun aşırı yükselmesine neden olan kalabalık ve düzensiz bir proje dosyasıdır.

O yüzden, mixing işleminize her zaman yeni bir projede başlayın. Şarkınızın prodüksiyonunu bitirdikten sonra tüm kanalları export alın (export all stems) ve bu kanalları yeni bir projede açın.

Kanalları export almak, şarkınızdaki her sesi ve enstrümanı ayrı bir WAV dosyası olarak kaydetmek anlamına gelir. Kullandığınız DAW’da export ya da bounce işleminin nasıl yapılacağını öğrenmek için lütfen kullandığınız DAW’un kullanma kılavuzunu okuyun. Ableton kullanıyorsanız, Youtube kanalımızdaki ‘Stem Nedir & Nasıl Export Edilir’ videomuzu izleyebilirsiniz.

Kanalları export almadan önce dikkat edilmesi gereken şey: Şarkınızı çaldığınızda hiçbir kanalda ‘clipping’ olmadığından emin olmalısınız. Yani, hiçbir kanalda ses seviyeleri kırmızı olmamalı. O yüzden, ses kanallarınızın düşük seviyelerde olduğundan emin olun. Ayrıca, mixing için export almadan önce, master kanalında hiçbir efekt olmadığından ve export sırasında ‘normalization’ seçeneğinin kapalı olduğun emin olun.

Şarkınıza mixing uygulamak için, kanalları export alıp yeni bir projede açmak zorunda değilsiniz. Mixing’i şarkınızı yaptığınız projede de yapabilirsiniz. Ama eğer, projenizde çok fazla plugin ve synth varsa, bilgisiyarınız şarkıyı çalarken çok fazla güç harcıyorsa, kanalları export alıp mixing için yeni bir proje açmak daha iyi olacaktır. Çünkü, mixing sırasında daha fazla plugin eklemeniz gerekecek ve bu da mixing sürecinizi zorlaştıracaktır.

Yeni bir projede ses kanallarınızı açtığınızda, projenizde hiçbir plugin olmayacaktır. Mixing pluginleri eklemeye başladığınızda bilgisayarınız daha az güç harcayacaktır. Daha az CPU harcayacaktır.

Son olarak, mixing işlemine başlamadan önce mutlaka ses kanallarınızı isimlendirin ve renklendirin. Benzer sesleri gruplandırın. (Kick, Snare, Clap, Hi-Hat — Drum Grubu gibi)
Bu sayede, daha düzenli bir projeniz olacak ve aradığınızı rahatlıkla bulabileceksiniz. Karışık bir projede mixing yapmak size çok zaman kaybettirecektir. O yüzden, proje düzenine ve organizasyonuna önem vermek son derece önemli.

2. Referans Şarkı Seçimi

Bir şarkının mixing işlemini kolaylaştırmak için en önemli ipucu, referans şarkı seçimidir. Yaptığınız şarkının türünde olan ve profesyonel bir mix’e sahip olduğunu düşündüğünüz birkaç şarkı bulun ve bu şarkıları indirin. Referans şarkıları kendi projenize ekleyin ve bu şarkıları dinleyerek kendi şarkınızı mixlemeye çalışın. Referans şarkılar, kendi şarkınızı profesyonel bir şekilde mixleminize yardımcı olacak ve size yol gösterecektir.

Peki bunu tam olarak nasıl yapacaksınız? Şarkınızdaki enstrümanların ses seviyelerini doğru ayarlayabilmek için referans şarkıları kullanabilirsiniz. Örneğin, hihatler kendi projenizde çok kısık veya çok yüksek olabilir. Dengeyi sağlamak için, hem kendi şarkınızı hem de referans şarkınızı dinleyin ve hihatlerinizi referans şarkıda duyduğunuz ses seviyesine göre ayarlamaya çalışın.

Referans şarkıları inceleyerek ve dikkatli bir şekilde dinleyerek, mixing ile ilgili birçok şey öğrenebilirsiniz. Diğer şarkıları analiz etmek ve öğrendiklerinizi kendi şarkılarınızda uygulamak, profesyonel seviyede mixing yapabilmek için gerçekten çok önemli. Referans şarkılar sayesinde öğrenme sürecinizi hızlandırabilir ve kolaylaştırabilirsiniz.

Unutmayın, bütün profesyonel ses mühendisleri mutlaka referans şarkı kullanıyorlar. Özellikle müzik prodüksiyonda yeniyseniz, başka şarkıları çalışarak tahmin edemeyeceğiniz kadar çok şey öğrenebilirsiniz.

3. İşlem Sırasının Önemi

Export aldığınız kanallar hazır, referans şarkılarınızı da projenize eklediniz. Peki, şimdi nereden başlayacağız? Mixing işlemi için, şarkınızdaki bütün seslerin önem sırasını belirleyin.

Sizce, şarkınızdaki en önemli elementler hangileri?

Örneğin, elektronik bir şarkı için en önemli elementler genellikle vokal veya kick’tir. Siz de bu seslerden başlayabilirsiniz. Önce tek bir ses elementini mixleyin, ardından bir sonraki en önemli sese geçin. Şarkıdaki bütün elementleri mixleyene kadar bu stratejiyi takip edin. Bütün bu seslerin birbirleriyle olan ses dengesine dikkat edin.

Profesyonel ipucu: Çok önemli bir ses elementini mixledikten sonra, daha az önemli olan sesleri, ilk mixlediğiniz seslere göre ayarlayın. Örneğin, drum grubunda Kick sesinizin ses seviyesini belirlediniz, gerekli ayarlamaları yaptınız. Sonrasında, clap, snare hihat, tom, perküsyon gibi seslerin ses seviyelerini Kick sesine göre ayarlayın.

Bu sayede, şarkınızdaki en önemli elementleri sadece bir kere ayarlamış olursunuz ve bir daha değiştirmenize gerek kalmaz. Diğer ses elementlerini, mutlaka projenizdeki en önemli olan seslere göre dengelemeye çalışın.

4. Gereksiz Sesleri Silin

Acemi müzik prodüktörlerinin şarkı mixlerken yaptıkları en büyük hatalardan biri, bir şarkıya çok fazla ses eklemeye çalışmalarıdır. Başarılı şarkılarda kullanılan enstrüman sayısı genellikle az ama özdür.

Şarkınızdaki en önemli elementleri mixledikten sonra, geriye daha az önemli olan destekleyici sesler kalır. Gerçek şu ki, muhtemelen bu destekleyici seslerin hepsine ihtiyacınız yok.

Birçok profesyonel mix mühendisinin, bir şarkıyı mixlemeye başladıklarında yaptıkları ilk şey; silebilecekleri herhangi bir sesin olup olmadığını kontrol etmektir.

Şarkınıza eklediğiniz seslerin bazılarını silmek tabii ki başta zor gelecektir. Mutlaka kullanmak istediğiniz sesler olacaktır. Ancak, bazı sesler her ne kadar tek başlarına güzel duyulsa da, şarkıya hizmet etmeliler ve diğer seslerle uyumlu olmalılar. Şarkınızda gereksiz kalabalık oluşturmamalılar. Her sesin şarkınızda bir görevi olmalıdır. Eğer, kullandığınız sesin şarkınızda bir görevi yoksa, o sesi mutlaka silmelisiniz. O yüzden, kullandığınız seslere şarkınızın gerçekten ihtiyacı olup olmadığını sorgulamalısınız ve gereksiz olanları silmelisiniz. Böylece, daha temiz bir mix elde edersiniz ve diğer seslere yer açılmış olur.

5. Gain Staging

İyi bir mix yapabilmenin %90’ı gain staging diyebiliriz. Yani şarkınızda kullandığınızın seslerin birbirleriyle olan ses dengesini sağlamaktır.

Referans şarkılardan yardım alarak, şarkınızdaki tüm elementlerin ses seviyelerini önem sırasına göre ayarlayabilirsiniz. (Yani, ilk önce Kick sesini ayarlayın sonra diğer davul sesleri, sonra vokaller, sonra baslar gibi..)

Ses seviyelerini ayarlamak için Utility/Gain pluginini kullanmanız tavsiye edilir. Eğer, bir enstrümanda volume otomasyonu yapmak istiyorsanız, bunu volume fader’ı ile değil, utility/gain pluginiyle yapmalısınız. Çünkü, volume fader’ına otomasyon eklediğinizde, eğer sonradan o kanalın ses seviyesini değiştirirseniz, yaptığınız otomasyon iptal olacaktır. O yüzden, volume otomasyonlarını mutlaka utility/gain pluginiyle yapmalısınız.

Gain Staging uygularken, her ses duyulsun diye bütün seslerin seviyelerini gereksiz bir şekilde yükseltmek yerine, destekleyici sesleri önemli seslere göre olabildiğince kısık tutmaya çalışın. Böylece, ana seslere yer açmış olursunuz ve sesler birbirlerini engellemez. Bu sayede, daha dengeli ve temiz bir mix elde etmiş olursunuz.

6. Saturation

Saturation, temel olarak sese ekstra harmonik frekanslar ekleyerek; sesin tonunu değiştirmek, sesi canlandırmak ve daha dolu hale getirmek için kullanılır. Saturation’ın ne olduğundan veya nasıl kullanılacağından emin değilseniz, buradaki makalemize göz atın. Gain Stage işleminden sonra, seslerinize saturation eklemeye başlayın.

Soundtoys Decapitator ve Fabfilter Saturn gibi pluginlerde, Makeup Gain özelliğini kullanmayı unutmayın. 3db’lik bir saturation uyguladığınız zaman, makeup gain ile volume 3db azalır. Bu sayede, bir sese saturation efekti eklediğiniz zaman, ses seviyesi her zaman aynı seviyede kalır ve önceden yaptığınız gain stage işlemi değişmez.

7. Reductive EQ

Gain Stage işlemini yaptınız, Saturation eklediniz. Şimdi sıra EQ ile gereksiz frekansları temizleme işlemine geldi.

Reductive EQ, mixing sürecinde en önemli işlemlerden bir tanesi. Bu aşamada, her sesi tek tek kontrol edip, gereksiz ve kötü frekansları temizlememiz gerekiyor. (özellikle low ve low-mid frekanslar)

EQ ile ilgili daha fazla bilgi almak için bu makaleyi okuyabilirsiniz.

Projenizdeki her sese bir EQ ekleyin ve high pass filter ile low frekanslarda yer alan gereksiz frekansları temizleyin. (Kick ve bass dışındaki seslerin 100 Hz altındaki frekanslara ihtiyacı yoktur. O frekanslar mix’te gereksiz kalabalık oluşturur)

Sonrasında, 150 Hz-400 Hz frekansları arasında oluşan mud’ı (çamur, boğukluk) EQ ile azaltın. Bu frekanslar, bas ve low frekanslara sahip enstrümanlarda oluşabilir. Bu işlem için, DAW’unuzun stok EQ pluginini ya da Fabfilter Pro-Q 3 gibi bir dijital EQ pluginini kullanabilirsiniz.

Son olarak, kullandığınız seslerde rezonans frekansları arayın ve bu frekansları olabildiğince azaltın. Bu frekansları bulmak için, EQ’da bir bell curve yaratın ve 10 db kadar yükseltin. Q değerini azaltın ve hoş olmayan frekansları bulmak için frekans spektrumunu tarayın. Bulduğunuzda, bu yükselttiğiniz frekansları azaltın (-3, -10db arasına getirin) ve Q değerini biraz genişletin. Bu işlemi daha detaylı görmek için, Youtube kanalımızdaki bu videoyu izleyebilirsiniz.

Bu işlem, tüm seslerinize netlik ve belirginlik eklemenize yardımcı olacaktır.

8. Mastering

Mastering, teknik olarak Mixing işleminden sonra yapılan bir işlem. Mixing sürecinde alacağımız kararlar Mastering’i de etkileyeceği için, kısaca Mastering’e de değinmek gerekiyor.

Bir şarkıya çok iyi bir mastering uygulayabilmek için, harika bir mix’e sahip olmak gerekiyor. Genel olarak, mastering sürecinde uygulayacağınız işlemler, yaptığınız mix’in kalitesini daha çok ön plana çıkaracaktır.

Mastering sırasında, yapılan mix’i iyileştirmek için küçük ve ince değişiklikler yapılır. Mastering, tamamen uzmanlık gerektiren bir alandır. O yüzden, şarkılarınızda uygulamanız için mükemmel bir çözüm sunmak doğru olmaz. Ama, bu küçük adımlarla şarkınızın Mastering’ini kendiniz yapmayı deneyebilirsiniz:

  • Reductive EQ ile şarkınızın final mix’inde oluşan rahatsız edici frekansları hafifçe düşürün. (0.5 – 1 Db)
  • 1-2 Db hafif compression uygulayın.
  • Fabfilter Saturn, Oxford Inflator gibi Saturation ve Loudness pluginleriyle şarkınızı canlandırın.
  • Limiter uygulayın. (Fabfilter Pro-L 2 deneyebilirsiniz)

Daha detaylı Mastering Rehberi için websitemizi takipte kalın.

Son Olarak

Bazı insanlar kelimenin tam anlamıyla tüm kariyerlerini başkaları için müzik mixleyerek geçirirler. Zamanımızın en başarılı mix mühendislerinden biri Dave Pensado’dur ve en iyi 15 mix ipucunu paylaştığı bu videoyu kesinlikle izlemelisiniz:

Şarkı mixlemek öğrenilmesi kolay bir beceri değildir. Ancak bu, temel bilgilerde ustalaşamayacağınız ve kayıtlarınızın kalitesini büyük ölçüde artıramayacağınız anlamına gelmez.

Unutmayın: organizasyon (proje düzeni), referans şarkılar ve basitlik çok önemlidir. Yeni bir proje dosyasıyla başlayın, referans şarkılardan yararlanın ve ihtiyacınız olmayan sesleri silin.

Bununla birlikte, yapmanız gereken son bir şey var: bol bol pratik yapın.

Sonuç olarak, mixing konusunda ​​harika olmak istiyorsanız, çok fazla şarkı mixlemelisiniz! Yukarıdaki adımları uygulayın ve gün geçtikçe mixleriniz çok daha iyi olacak.

Total
0
Shares
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Related Posts